ევროკავშირთან თავისუფალი ვაჭრობის ურთიერთობის რეჟიმის დამყარების პერსპექტივა, რაც დრო გადის, სულ უფრო გაურკვეველი დროით იწევს. მართალია, მთავრობა აცხადებს, რომ ყველა ვალდებულება გრაფიკის დაცვით შესრულდება, მაგრამ ექსპერტები პრობლემას იმაში ხედავენ, რომ სამი მთავარი ვალდებულების შესრულებაზე ხელისუფლებამ უკვე უარი განაცხადა.

ევროკავშირსა და საქართველოს შორის თავისუფალი ვაჭრობის რეჟიმის დამყარების საკითხი შარშან, აგვისტოს ომის შემდეგ გააქტიურდა და ეს იყო ევროკავშირის მხრიდან საქართველოსთვის დახმარების აღმოჩენის ერთ-ერთი კომპონენტი. თუმცა, ცხადია, ამისთვის საქართველოს გარკვეული ვალდებულებების შესრულება დაეკისრა.

ამ ვალდებულებებიდან ექსპერტები ეკონომიკურ საკითხებშიყველაზე მნიშვნელოვნად სამ საკითხს მიიჩნევენ. ეს არის ახალი შრომის კოდექსის შექმნა, ანტიმონოპოლიური სამსახურის ჩამოყალიბება და მომხმარებელთა უფლებების დაცვის უზრუნველყოფა.

ამ მოთხოვნების შესრულებას კი, ცხადია, თავისი საფუძველი გააჩნია და ექსპერტები ხაზგასმით აცხადებენ, რომ ამის გარეშე საქართველო ევროკავშირთან თავისუფალ სავაჭრო რეჟიმს უბრალოდ ვერ დაამყარებს.

“ბუნებრივია, რომ ჩვენთან დაკავშირებით ჩვენს ევროპელ მეგობრებს აქვთ გარკვეული მოთხოვნები იმიტომ, რომ თავისუფალი ვაჭრობის რეჟიმი, პრაქტიკულად, ნიშნავს ერთიანი ეკონომიკური სივრცის შექმნას. ასეთი მექანიზმები კი ევროკავშირისთვის, ძირითადად, სამია. ესენია შრომის კანონმდებლობა, ანტიმონოპოლიური სამსახურის შექმნა და მომხმარებლების უფლებების დაცვა. სწორედ ამ სამ მოთხოვნას უყენებს ბრიუსელი საქართველოს, რათა ქვეყანამ ევროკავშირთან თავისუფალი ვაჭრობის რეჟიმი დაამყაროს”, - აცხადებს ექსპერტი ეკონომიკურ საკითხებში ლადო პაპავა და მიიჩნევს, რომ სამივე მოთხოვნის შესრულება არის აუციელებელი, რათა ერთიანი ბაზრის პირობები არ დაირღვეს.

”საქმე ისაა, რომ ევროპაში დაქირავებულის შრომა საკმაოდ მყარად არის დაცული. საქართველოში კი ეს კატეგორია დაუცველია და, აქედან გამომდინარე, ძალიან მარტივი და ლოგიკურია ევროკავშირის მოთხოვნა, რომ თუ ერთიანი ბაზარი იქნება, მოქალაქეები თანაბარ პირობებში უნდა იყვნენ. ამიტომაც ისინი თვისობრივად ახალი შრომის კოდექსის შექმნას მოითხოვენ”.

”მეორე პირობა არის ანტიმონოპოლიური რეგულირება. ეს კი აუცილებელია იმისთვის, რომ ბაზარზე იყოს კონკურენტული გარემო და, ბუნებრივია, ევროკავშირი ამას ჩვენგანაც ითხოვს. რაც შეეხება მომხმარებელთა უფლებების დაცვას, ევროკავშირი ძალიან დიდი ყურადღებით ეკიდება მომხმარებელთა უფლებებს და ეს ჩვენი მხრიდანაც აუცილებელად შესასრულებელი პირობა იქნება”, - აცხადებს პაპავა.

აღსანიშნავია, რომ ამ სამი მოთხოვნის შესასრულებლად კონკრეტული ვადა არ არის დაწესებული და პაპავა მიიჩნევს, რომ ”ეს ჯერ კიდევ გუშინ უნდა გაგვეკეთებინა და რაც მალე გავაკეთებთ, მით უკეთესი იქნება”.

იგი პრობლემას იმაში ხედავს, რომ მთავრობის მხრიდან, პრეზიდენტის თუ მინისტრების დონეზე არაერთხელ გაცხადდა, რომ საქართველოს მთავრობა ამ სამიდან არცერთის შესრულებას არ აპირებს.

ფინანსთა მინისტრი კი აცხადებს, რომ პრობლემა არა ვალდებულების შესრულებაშია, არამედ ამ საკითხის საზოგადოების მხრიდან არასწორ აღქმაში. როგორც კახა ბაინდურაშვილი განმარტავს, ”ყველაფერი გაწერილია და შეთანხმებულია ევროკავშირთან, რაც უნდა გაკეთდეს 2010 წელს და ამ მხრივ ყველაზე დიდი ვალდებულება აფიტოსანიტარული კონტროლია, რომლის მოგვარება მომავალი წლის ბიუჯეტში არის ჩადებული და ამის შესრულებისთვის პასუხისმგებელია ფინანსთა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროები. ”ეს ყველაფერი შესრულებადია და გეგმის თანახმად მივდივართ”, - ამტკიცებს ბაინდურაშვილი.

რაც შეეხება სამ მთავარ ვალდებულებას, მინისტრი კი აღნიშნავს, რომ ”ეს ისეთი ვალდებულებებია, პირდაპირ რომ ვთქვათ, ჩვენი ქვეყნის განვითარების ამ ეტაპზე არც თუ სასიამოვნოა”, მაგრამ მეორეს მხრივ, ბაინდურაშვილი იმასაც აცხადებს, რომ ევროკავშირი პირდაპირ ამ მოთხოვნების შესრულებას კი არ ითხოვს, არამედ პრინციპების განხორციელებას და ეს კი მოლაპარაკების საგანი შეიძლება გახდეს.

”იმაზე კი არ არის საუბარი, რომ ევროკავშირში ვიღაცას იდეაფიქსი აქვს, რომ გინდა თუ არა ანტიმონოპოლიური სამსახური შეგვაქმნევინოს. აქ საუბარია, რომ არ უნდა იყოს მონოპოლიის შექმნის საშიშროება.

თავის დროზე, ჩემი აზრით, არასწორი აღქმა სწორედ ის იყო, რომ ქვეყანაში ანტიმონოპოლიური პრინციპების განხორციელება მაინც და მაინც ანტიმონოპოლიური სამსახურის შექმნით გაიგეს. ვთქვათ, ანტიმონოპოლიური სამსახური რისთვის არის საჭირო? ეს არის იმისთვის, რომ ქვეყანაში არ იყოს მონოპოლია და მოდით, ასე დავსვათ საკითხი, გვაქვს კი ჩვენ მონოპოლია?” - კითხულობს ბაინდურაშვილი და აქცენტს იმაზე აკეთებს, რომ საქართველოს ბაზარზე შეღწევადობა არის სრულიად თავისუფალი და ეს მონოპოლიის არსებობას გამორიცხავს.

”ევროკავშირის მოთხოვნა არ მდგომარეობს ანტიმონოპოლიური სამსახურის არსებობაში. მათი მოთხოვნა მდგომარეობს მონოპოლიების არარსებობაში. ეს მოხდება იმ კუთხით, რომ ბარიერები დავწიოთ თუ ანტიმონოპოლიური სამსახურის შექმნით, ეს არის სამუშაო თემა”, - აცხადებს ბაინდურაშვილი.

მისი თქმით, ხელისუფლება ახლა სწორედ იმაზე მუშაობას, რომ ევროკავშირს აუხსნას, განვითარების ამ ეტაპზე ჩვენთვის რა უფრო საჭიროა. ”ჩვენ უნდა გამოვიდეთ იქიდან, თუ განვითარების ამ ეტაპზე ჩვენთვის რომელი მოდელია უფრო საჭირო. თორემ ზოგადი პრინციპების დონეზე, რომ გვინდა მომხმარებელიც უკეთეს მდგომარეობაში ჩავაყენოთ და ბიზნესიც, ამაზე ვთანხმდებით”, - დასძენს მინისტრი.

ლადო პაპავა კი ამ მოსაზრებას მხოლოდ დემაგოგიად მიიჩნევს.

”ეს, სამწუხაროდ, მხოლოდ და მხოლოდ დემაგოგიაა. ევროკავშირს აქვს საკმაოდ მკაფიოდ ჩამოყალიბებული მოთხოვნები და აქედან გამომდინარე, ყველანაირი ინტერპრეტაცია არის დემაგოგია და ვინ შეიძლება ამით მოვატყუოთ? ევროკავშირის ბიუროკრატს ამით ვერ მოატყუებ. მათ პოზიცია მკაფიოდ აქვთ ჩამოყალიბებული.

ჩვენი ხელისუფლების მიერ კი არაერთხელ იქნა დეკლარირებული ის, რომ საქართველო მიდის სინგაპურის განვითარების გზით. სინგაპური კი არც გეოგრაფიულად, არც ეკონომიკური მოწყობით და არც მენტალიტეტით ახლოსაც კი არ არის ევროკავშირთან. ეს არის კლასიკური ავტორიტარული რეჟიმი და ამ რეჟიმის მიერ ხდება ეკონომიკის ხელშეწყობა. ჩვენს ხელისუფლებას კი არ დაუმალავს, რომ მას უნდა ეკონომიკის ხელშეწყობა ავტორიტარული რეჟიმის პირობებში და გეკითხებით, ეს თავსებადია ევროკავშირის პრინციპებთან?” - კითხულობს პაპავა.

თეონა ხარაბაძე